Jô nie wiedzôł…

Na òdpòwiesc (pisóné jô miôł wama ò tim rëchli) nie trza bëło długò żdac – mòże z gòdzënã pò tim jak móm wama napleszczoné ò tim, je òna do mie doszłô. Ni móm zwëkù cëtowac priwatny kòrespòndecëji, stądka le òpiszã to wãzłowato.
Òdpòwiedzalny za starnã mô pisóné, że nie wiedzôł ò tim, że nen òdjimk słëchô sã jaczichs aùtorsczich praw ë że zdejmną gò tak chùtkò jak sã le dô ze starnë.

Starnë kaszuby.pl pò zjinace òdjimka

Zjinaczi ju je widzec, co ceszi, le pëtanie ò to, skądka na niewiedzô òstôwô ë je to drãgò zrozmiec.

Napiszã znowa: òdjimk bëł ùprzëstãpniony na tczi licencëji pòdle chtërny sygło le sã mie spëtac ò zgòdã brëkòwaniô bez mùszebnotë pòdôwania ùsôdzcë ë wszëtkò bë bëło w pòrządkù – lepi doch bëc nie mòże, dostôwóme doch pò òbgôdce zdrój jaczim nie mùszimë nikògò réklamòwac, chòc to ju chòba do “pòliticzi” aùtorsczich praw starnów kaszuby.pl nie przëstôwô. Tam mómë gwës terô prakticzno wszëtkò pòd zastrzégą – czë to je dobré rozwiązanié do promòcëji bëtowszi òbéńdë ë całich Kaszëb, to òstôwô pòstôwione w pòlu pëtaniô.

Letkòsc braniô

Ò tim jak letkò sã lëdze òbchòdzą z robòtą drëdżich, sómemù równak czãsto biôtkùjac sã ò swòją, móm ju pisóné rëchli w Pò sódmémù: Nie kradzë , a co do tegò co je lós na starnie kaszuby.pl téż w dopòwiescë do kaszuby.pl już on-line.

Në cëż, wprzód (pò mało miłëch rëchliszëch doswiadczeniach w taczich przëtrôfkach) mie sã nie chcało pisac do ùsôdzców starnów ò to, że łamóné są tam aùtorsczé prawa, a w kùńcu móm to doch zrobioné. To doch nie mòże bëc tak, że na starnach pisóné je ò tim, że wszëtczich tekstów ë òdjimków ni mòże kòpiérowac, ë że te przënôléżą do aùtorów, a sómemù je prawie tam apartno robioné.

kaszuby.pl - przédnô starna

Je to tim barżi smieszné, bò òdjimk je ùprzëstãpniony na baro wòlny licencëji ë sżło sã zwëczajno spëtac, czë nie mòże gò ù se brëkòwac ë nie bëłobë niżódny problemë.

Në jo, terô żdóm na òdpòwiesc – jem ji pò prôwdze czëkawi. Jak co przińdze, to wama jesz cos ò tim naskrobiã.

A tuwò z bòkù dlô pamiãcë nen òdjimk ze starnów, jaczégò zdrój mòżeta nalezc na wiki.

Czédës w Rëmi

Białka mòjegò kùzyna z Rëmi mie rôz gôda, że jak òni sã w 80-tëch latach miele bùdowóné na Szmelce, to jak szła pierszi rôz tam do krómù czëła blós kaszëbsczi jãzëk. Bòżena mia stracha, że sã nie dogôdô ë jak sta przed krómòwą, to mëszla, że bãdze mùsza palcã pòkazëwac co chce kùpic.
Dogôdac sã w kùńcu dogôda, a terô ju jinszé czasë przëszłé są ë ju w gardach wkół Trzëgardu corôz cãżi cos taczégò jesz trafic.

ZOO

Przez slédné dwa tidzenie móm sã kąsk òdsapniãté òd dodomù ë wiôldżegò gardu, zażëwając czëstegò lëftu Nordë. Fejn sparwą je miec drëchów z jaczima sã je sparłãczony wicy jakno 25 lat ë dali z nima mòże sã bùten sadnąc ë pògôdac jakno przódë.
Joooooo,,,
Jakòs przë tim wëpòczinkù wëskòcza na kùńc tidzenia jimprézka bùten. Wikszoscë z tich lëdzi jô nie znôł, le to nie je niżódnym ùtrapieniém. Sedząc tam czëjã, że jeden òbcy mie chłop ironiczno wëpòwiôdô sã ò Kaszëbach, na co móm cos jãzora chlapniãté – sóm nie wiém ju co, bò w taczich przëtrôfkach jem kąsk nioeòblëczalny (dlô klôrownotë dodóm, że z ùżiwków to ùżëwóm blós tobaka). Smieszno to wiedno w czims taczim je, bò chłopòwi sã zrobiło kąsk głupio (choc przekònóny ò tim, ze bëło to szczeré to nie jem) ë chcôł jakòs z tegò wińc ë rzecze mie z wësoka:

- Në to mòże cos rzeczesz pò kaszëbskù
na co móm krótkò rzekłé
- A co jô môłpa w ZOO jem?
Banana mie za to dôsz?

Në to chcemë le so zażëc

Zażëwanié

Jo – jô zażëwóm ë sóm mëszlã, że wzãło sã to ze zwëczajny pamiãce ò starkù Wiktorze ë jegò tôbacznim rogù jaczi (terô ju gwës wicy jakno 100 stôri) mie pò nim sã òstôł.

Czëtając to co zapisôł Zëchta w swòjim słowôrzu téż mie ni òstôwô nick jinszegò jak dali tobaczëc

Ten Lewińsczi i Kwidzińsczi
Mają nôłóg baro swińsczi
Róg òd knadżi w taszi mają
I w nim czôrny proch trzëmają.
A czéj òni so zażëją
Téj tak sobie dogadëją
Jakbë wzãlë pôrã krótczich
Òd nôlepszi pòlsczi wódczi.

Farfalenié

Stowôra Nigdë wicy òpùblikòwa nôslédny ju kòmùnikat kłądący cësk na personã wiceprezésa TVP Piotera Farfała. Człowiek casno sparłãczony z neònazëstowskima òkrãżama dali robi w państwòwi telewizëji, mieszając téż przë relacëjach z tegòrocznëch Mésterstwó Eùropë w Fùsbalë. Jakno lubòtnik fùsbalë, téz kibòl Arczi Gdinia (przez mòjegò tatka ë dzél Gdini – Grabówk – w jaczim móm sã wëchłowóny) ë téż F.C. St.Pauli jem z dodomù procëm rasëzmie ë faszëzmie ë je mie cãżkò akceptowac to, że lëdze ò tak skrójnëch pòzdrzatkach sédzą jesz na takm wësoczich pùblicznëch stółkach.

Le im wëżi zańdzesz tim barżi bòlący je twój ùpôdk – në tej miłegò lotu żëczã

Pòczëtnota

Cëż zrobic, bë lëdzy òżëwic ë zachãcëc do pisaniô?
Metoda je starô ë derch aktualno: sygô napisac tekst z grańcë brukòwëch artiklów, abò òżëwiac znowa “ùmiartégò”. Na to ni mô mòcë bë sã lédze ni mielë òżëwioné.
Wzérając na wiadła jaczé są mòcno dopòwiadóné na Staszkòwëch starnach sã to pòcwierdzô – në to ma nie jesma (jô w tim téż) jinszi jakno reszta swiata

Czekawé je równak to, że ledze są w sztãdze taczim “pòczëtnim témòm” tëli czasu òfiarowac ë to nawetka czãsto pisząc téż dłudże tekstë pò kaszëbskù – na gwësny ôrt je to téż fòrmã edukacëji .
Z drëdżi starnë jak dołgò mòże jesz wkół pisac n.p. ò kaszëbsczim himnie?
Chòc tuwò mómë co sztërk corôz lepszé “nowinë” ë tak terô móm sã wëdowiédzóné, że “Marsz” Derdowsczégò mô 130-latną tradicëjã.
Czekawé to je, bò jak to tedë je n.p. z Leònã Heyke, dlôcze ten napisôł himn Młodokaszëbów, jeżlë “Marsz” bëł ju tak znóny?
Në jo, człowiek sã doch ùczi całé żëcé.

..ni reprezentëjã Zrzeszeniô

Ùsôdzca bloga mojekaszuby.pl pòdôł czekawi przëmiôr na to jak to òbéńdowô spòlëzna rozmieje sprawã gôdaniô pò kaszëbskù. Szło ò wëwiôd Ane Cupë, dlô Radia Gduńsk, z wastą Léònã Brëlowsczim, jaczi to je przédnikã Stowôrë Drëchów Garda Kartuzë (!). Òbczas gôdczi Ana rzekła, bë wasta gôdôł pò kaszëbskù, a nen na to, że jo, le òn ni je reprezentantã Zrzeszeniô.

A. Laùda pisôł:

Nad grobã dzys kaszëbsczi lud
Sóm sobie cemny grób òtmikô.
Bò mòwë òjców je mù wstid
Przed jejich głosã so ùcékô.

Në to jô zakùńczã słowã AMEN

Pò sódmémù: Nie kradzë

Przezérając (tim razã) wszelejaczé starnë na pòrtalu nasza-klasa móm znôwù nalazłé mòje òdjimczi/graficzi, jaczé w dzélu móm ùprzistãpnioné na Wiki wedle réglów jedny z wòlnëch licencëjów.
Në ë cëż je z tima? A to, co ë z mòcą jinszëch – pòbróné są ë pòdóné ù lëdzi za swòje.
Czasã sã mëszlã, że spòlézna nie dozdrzała do tegò bë brëkòwac wòlnëch dostónków. Kradzenié ze starnów je czims “zwëczajnëm” ë mało chto pòmëszli ò tim, że to nie je w pòrządkù – to sã doch przë tim całi pôłnié wracô.

Darmòwizna

Jeden z drëchów mô to do se, że przez slédné ksãżëce wkół pòwtôrzô, że nie pisze ju za darmôka, że sã tim brzëdzy ë że gò na to nie stac. Jô to ju pòmalińkù ni mògã tegò wicy czëtac ë mie sã przë tim téż ju lëchò robi.

To, że pisanié pò kaszëbskù nie je dochòdowé to ju wiedzelë piszãcy rëchli (Cenôwa, Majkòwsczi, Labùda, Trepczik…), le nimò tegò pisalë, nimò tegò, że jima téż nie szło letkò.

Téma je do rozwiniãcô, le to mòże ju w jinszëm môlu.

“Ni przeńdą!”